ở phía xa xa nơi chân trời kia

Vào ngày 14-11-1965 một tiểu đoàn 450 người, do Trung Tá Harold G. Moore chỉ huy, đã đổ bộ bằng trực thăng xuống một mảng rừng trống với ngụy danh là bãi đáp X-Ray (landing zone X-Ray) trong thung lũng Ia Drang, dưới chân núi Chu Pong về phía tây nam thị xã Plei Ku khoảng sáu mươi Tuy nhiên, Kinh Thánh không dạy rằng Đức Chúa Trời hiện diện khắp nơi và trong mọi vật. Thay vì thế, Kinh Thánh cho thấy ngài là đấng có thật và ngài ngự ở một nơi. Hình dạng của Đức Chúa Trời: Đức Chúa Trời là thần linh ( Giăng 4:24 ). Ngài vô hình và con người không Yêu một người phương xa, đôi khi em phải cố giấu đi những giọt nước mắt tủi buồn mà gượng cười để làm anh vui, để anh không phải lo lắng, để anh an lòng mà bước tiếp. Có những khi em phải bỏ đi những dỗi hờn vu vơ nhỏ nhặt vì cứ mỗi khi nghĩ đến anh, nghĩ Trên núi có Hang Hùm ở độ cao 840m, hang Da Dê ở độ cao 705m. Ngọn phía Đông tục gọi là đỉnh Ngọc Hoa hay núi Bà, cao l.220m và đỉnh phía Tây cao 1.120m. Trong sơn hệ Ba Vì còn có các thác nước lớn như Ao Vua ở phía Bắc cao 25m, thác Hương phía Đông Bắc cao 20m. Lúa nhấp nhô gợn sóng kéo dài đến chân trời xa. Hàng trăm cánh én biếc chao đi chao lại như đưa thoi. Cò trắng từng đôi, từng đôi xòe cánh, hoặc bay lên, hoặc đậu xuống nhịp nhàng. Ba, bốn con trâu, con nghé hiền lành gặm cỏ ven đê, cỏ xanh mượt mà bờ kênh, bờ máng. Nước trong vắt từ các dòng kênh tuôn về cánh đồng màu xa xa. Về vần thơ. Làm thơ 5 chữ sẽ sử dụng các vần chân, vần lưng, vần liền và vần cách. Cụ thể: Vần lưng: Phối vần giữa tiếng đứng ở cuối câu trước với tiếng ở giữa câu tiếp theo. Mặt trời rúc bụi tre . Buổi chiều về nghe mát (Trích Chú bò tìm bạn - Phạm Hổ) App Vay Tiền Nhanh. Thì ra mỗi người đều có chân trời viễn tưởng, dù đó là trần tục hay mơ tưởng hoang đường ... Có thể tôi chưa biết đường chân trời sẽ đưa tôi về đâu, nhưng tôi luôn định hình được đoạn miên trường về lại quê hương. Khi mấy đứa bạn cùng xóm vào lớp một thì tôi còn ở ngoài ruộng lùa vịt. Tôi đi học muộn. Tôi không nhớ tại sao, có lẽ vì cái nghèo đeo đuổi gia đình chúng tôi, những người chỉ biết giao mặt cho đất, bán lưng cho trời. Chuyện học hành dường như là điều xa xỉ đối với chúng tôi, những người chỉ biết cả đời đi làm lúa mướn, hay rị mọ chăm sóc vườn rau nho nhỏ bên hiên nhà cho qua ngày đoạn tháng. Vậy mà đứa nào cũng lớn phổng phao, chỉ tội lèm nhèm mặt chữ và hay ấp a ấp úng đọc thuộc lòng bảng cửu chương. Lúc đó tôi thường dậy sớm, cỡ khoảng năm giờ sáng. Tờ mờ nghe gà gáy đầu trên xóm dưới là đã lò mò thức dậy, bới tô cơm nguội ăn với đường thùng, uống quấy quá gáo nước mưa lạnh ngắt, rồi lục đục mở chuồng lùa vịt ra đồng. Tôi có vẻ thích thú với “nghề’ này, vì trông có vẻ oai phong của ông tướng võ mà tôi hay xem ké cải lương trên ti vi nhà hàng xóm vào mỗi tối thứ bảy. Cái oai vệ của thằng nhỏ đội cái nón vải rách tả tơi, tay cầm cây trúc có cột miếng giẻ rách te tua làm cây bẹo, khua khua điều khiển bầy vịt mấy trăm con, nhao nhao nhưng vô cùng trật tự. Cái khí phách hiên ngang của đứa bé lên bảy lên mười ẩn đằng sau giọng quát nạt vào mấy con vịt bầu vô lối chạy lung tung, hay tiếng dụ dỗ kiếc kiếc kêu gọi bầy đàn nghe não ruột. Lắm khi cái ngông ngông lúc cự nự với thương lái ngoài chợ đến hỏi mua trứng hay trả giá chèo kéo đôi co cũng làm tôi thấy mình trở nên quan trọng trong cuộc đời nghèo hèn mạt rệp. Đó là khi tôi run run cầm mớ tiền giấy hôi rình ướt nhẹp từ tiền bán trứng để giao cho mẹ đóng tiền hụi chết cho người ta. Hay như khi cha tôi rầu rầu, sợ mùa gió chướng thì vịt bị cúm chết bụi chết bờ, thì tôi tỏ vẻ ta đây, kẹp đầu mấy con vịt vào đùi, rồi bắt chúng hả miệng uống vài giọt rượu có ngâm con rít to bằng ngón chân mà tôi bắt hôm đầu mùa mưa để ngừa bệnh dịch. Hầu như cái tâm của tôi đã nhập vào bầy vịt. Cảm giác ngây ngô như thể đồng loại chạy sâu vào tâm tưởng, phát tán vào những bước chân nhỏ xíu loạng choạng bấu víu trên mớ bùn đất tanh tanh mùa nước rong vừa rút. Có lẽ bầy vịt là bạn bè thân thiết, và ruộng đồng là thế giới bình an của riêng tôi. Tôi chỉ biết thế giới của mình qua những cánh đồng xanh ngút mắt mùa trước Tết gió heo may, mà lại hắt hiu trơ trơ gốc rạ mùa tháng sáu trời bức bối vụt đổ vài cơn mưa. Tôi chỉ thấy tôi qua làn khói đốt đồng hư ảo mùa tháng năm nắng bừng bừng đỏ rực hoa phượng vĩ dọc đường đi. Đó là khi mấy thằng bạn bắt đầu bãi trường, lần mò ra chơi ngoài ruộng với tôi. Khi mấy đứa nó bắt đầu biết làm toán cộng hai số thì tôi đã biết đếm tới hàng trăm bằng cách đếm bừa đầu bầy vịt theo màu lông và kích cỡ. Khi tụi nó tập tành làm toán đố thì tôi đã có thể tính nhẩm đến chục ngàn từ tiền bán trứng vịt mót ngoài bờ ao bằng cách nhận diện hình ảnh và màu sắc của từng tờ tiền giấy. Khi tụi nó bắt đầu ngồi trầm ngâm cặm cụi viết bài tập làm văn miêu tả cây cối hay ông bà, thì tôi bắt đầu học mơ mộng với trời đất bao la, dù bản thân chưa viết được tên của chính mình. Có khi nghe thằng bạn bắt đầu học lớp ba ê a gào cổ họng, cố tập đọc thuộc lòng một đoạn trong Truyện Kiều Cỏ non ranh rợn chân trời mà tôi cười sằng sặc nói rằng đối với tôi chỉ có Lúa non xanh biếc mây trời mà thôi. Trong thế giới của tôi chỉ có cánh đồng lúa bạt ngàn vừa gieo mạ xanh mơn mởn. Cánh đồng đó chính là nơi tôi có thể thư thả nhìn xa xa về khoảng chân trời xanh biếc. Đường chân trời xanh biêng biếc ấy ở phía trước mặt của tôi, còn đằng sau lưng là con kinh cạn nước mà bầy vịt của tôi tự do ngụp lặn mò hến mò cua. Kiểu lý sự cùn của tôi luôn bị đám bạn đáp trả bằng cái xì mũi trề môi, và tụi nó phán rằng suốt đời tôi chỉ là vua chăn vịt. Có lẽ tụi nó nói đúng. Đối với bầy vịt, tôi là ông tướng không ngai. Nghe hàng xóm ghẹo, nói đời xưa có ông Đinh Bộ Lĩnh làm tướng cờ lau cho bọn trẻ chăn trâu mà sau này làm vua nước Việt. Chứ đời tôi chỉ muôn đời làm vua bầy vịt mái hay đẻ bậy ngoài bờ kinh. Nhưng tôi có cái tự do tự tại, và ngạo nghễ với cuộc đời mà đám bạn cùng thời không sao có được, dù đó là cách để tự mình bào chữa với bản thân khi già đầu mà không biết chữ. Đôi khi tôi thoáng thấy ánh mắt ưu tư của cha, vẻ mặt buồn buồn của mẹ khi tôi chụp bừa cái nón vải bạc màu lên đầu rồi vô tư chạy ùa ra ngoài ruộng. Nhưng đối với thằng nhóc ăn chưa lo nghĩ chưa tới, thế giới của tôi chỉ vòng vòng với bờ ruộng, con kinh, hay kết thân với mấy con châu chấu đạp càng phành phạch hòng xua đi cái nóng tháng tư hanh hanh rát rạt da đầu. Đó là khi đám bạn phải học hành quyết liệt để chuẩn bị thi học kỳ hai. Tụi nó không ra ngoài ruộng chơi với tôi nữa. Chỉ một mình, tôi bắt đầu chơi với sự mơ tưởng của riêng mình. Tôi hay mơ, khi tuổi thơ không có gì để chơi đùa như đám bạn cùng xóm. Có khi nằm ườn mình ên dưới hàng tre mọc tua tủa ngoài bờ ruộng mà tôi lại mơ màng về những chuyện vẩn vơ. Có khi mơ chiều nay tự nhiên có gánh hát bầu tèo về dựng rạp ngoài sân ông Tám, để ban tối mình có thể đánh đu tòn ten bên hông cánh gà được dựng trên những cái thùng phuy đen thui. Hay mơ tự nhiên anh kép chính bị bệnh, ông bầu sẽ năn nỉ mời mình hát một bài vọng cổ giúp vui, rống cổ lên hát cho hết khúc lý Ba Tri nghe buồn muốn khóc. Rồi khi gánh hát đi rồi, tự nhiên trong lòng lại muốn đi lông bông như họ. Bước xuống chiếc ghe tam bản dài dài, ông ổng quảng cáo bản tuồng của đoàn mình bằng cái loa có gắn pin con ó mà đôi khi bị khò khè như anh kép pê-đê giả giọng Đát Kỷ bị ho gà, rồi chạy lông nhông từ ấp Te Te, qua bên Ngãi Hùng, xuôi dòng Cầu Quan đi qua tận bên Đại Ngãi, Cù Lao Dung. Vậy là tôi bắt đầu mơ mộng những chuyến đi chơi rong ruổi đâu đó trong cuộc đời. Có khi tôi mơ màng được đi ngao du đâu đó ra ngoài ấp Te Te nhỏ xíu hay ngập úng nước tới đầu gối vào mùa nước rong. Có bận nghe mấy thằng bạn Khơ-me kháo nhau rằng chùa Âng, chùa Hang ở ngoài thị xã “hoành tráng” lắm, mái chùa cong vút sơn son thếp vàng, sang trọng khác xa mấy cái tum thờ thần đất thần nước dọc bờ kinh điêu tàn nhỏ rị. Vậy là lại mơ đi chơi ngoài thị xã. Có khi tôi chỉ mơ bầy vịt mau lớn, đẻ nhiều, để xin mẹ ít tiền ra ngoài chợ Tiểu Cần mua cái đồng hồ điện tử Casio màu đen, bấm kêu tít tít, giả bộ nhờ chị hai cài giờ báo thức lúc năm giờ sáng để ra bến xe Tiểu Cần đón xe lên thị xã. Chỉ là giả vờ như đi thiệt, nhưng hình như tôi thấy phía trước luôn có đường chân trời rộng mở. Đường chân trời này chính là nỗi khát khao trần thế của tuổi ngây thơ, mà đôi khi nó còn vượt ra ngoài tỉnh thành nho nhỏ trong khi mình còn chưa hiểu đường thiên lý dài rộng đến nhường đâu. Tôi chỉ có khái niệm đường đi từ nhà đến ruộng, và vòng vòng trong những cánh đồng miên man. Đường đi nước bước trong thế giới nhỏ nhoi ấy thì tôi rành rẽ đến độ chán chường vì sự thân thuộc mỗi ngày. Có hôm đang lùa bầy vịt băng đồng qua bờ ruộng, tôi đã biết lịch sự dồn đám quân ô hợp của mình vào một mép để nhường đám cưới rước dâu băng đồng qua phía bên kia chân trời xa mút mắt. Chú rể thắt cà vạt cũ mèm bay phất phới trong gió, cười cười nháy mắt với tôi, kêu má mày lấy vợ cho đi, nhe nhỏ. Ông này tào lao thiệt! Tuần trước còn đi cấy lúa mướn bên kia bờ kinh, lâu lâu làm bộ la hét dọa nạt mình không được lùa vịt qua bên đó. Lại còn giả đò lân la tới làm quen rồi xúi mình tập tành hút thuốc rê cho ra dáng đàn ông mạnh bạo, dù ảnh mới vừa đủ tuổi bị kêu đi khám nghĩa vụ quân sự mà thôi. Anh ta cười bâng quơ, nói nhóc ơi, hổng biết ở xa xa đó là gì hả mậy? Dớ mèn ơi, xa xa đó là nơi “xanh biếc mây trời” chứ là gì! Anh chàng cười vang, vỗ vào đầu mình và nói mày ngu hơn vịt. Xa xa ấy là nơi người yêu tao đang đợi tao cậy nhờ mai mối. Thì chỉ có anh mới biết bản thân mong đợi điều gì ở phía bên kia đường chân trời bí ẩn đó. Anh chàng trông bảnh mắt với cái áo sơ mi trắng tươi, quần tây màu xanh dương hơi rộng, lòi ra cọng dây nịt thun ba màu xanh trắng đỏ, trông có vẻ màu mè với cà vạt đỏ ối. Lấy vợ là phải thắt cà vạt hả ta? Cái cọng dây dài dài đẹp đẹp chắc rồi sẽ trói đời hai người lại với nhau, như cha và mẹ phải ở với nhau suốt cả cuộc đời. Rồi cái cà vạt ấy có bao giờ trói đời người ta vào những cuộc mưu sinh trên cánh đồng với bầy vịt hay chết yểu lúc trái gió trở trời hay không? Rồi mươi năm nữa, đám con của anh có đứng tần ngần như tôi với bầy vịt nhìn một đám cưới khác rước dâu vội vàng về phía chân trời xa lắc hay không? Phía chân trời xa lắc ấy có đầy tai ương như những vệt sét lóa đỏ lòm bầu trời chiều mưa tháng bảy? Hay nơi đó có những niềm tin sáng bừng như mặt trời ban mai kiêu hãnh ló mình sau rặng phi lau? Đến khi nào tôi mới đặt chân vào viễn tưởng, để đi về những nơi bí ẩn đang đợi chờ? Tôi chỉ thấy đoàn người rước dâu đang náo nức đi về phía bên kia chân trời của tôi, và tôi biết rằng đường chân trời chắc sẽ có dăm bảy lối. Phía bên kia chân trời chắc là Ngãi Hùng, hay đằng sau dám chừng là Hùng Hòa, hay xa hơn nữa phía kia là Bến Tre, bên này là Đại Ngãi? Rồi còn xa hơn nữa, nơi mà đường giao nhau “xanh rợn chân trời” chắc là Sài Gòn đô hội? Đến khi tôi hỏi mấy ông bà già vậy xa hơn Sài Gòn nữa là chi, thì họ chép miệng trầm ngâm, chắc là Đài Loan hay Singapore gì đó. Đó là viễn cảnh lấy chồng nước ngoài của mấy chị xức kem trăng trắng mặt mày, hết muốn làm đồng làm rẫy, mà bắt đầu cằn nhằn mỗi khi bị tôi níu kéo đi lượm hột còng, hột bàng về rang ăn beo béo ngây ngây. Mấy chị cũng chẳng thèm đánh bài tú lơ khơ hay binh xập xám với tôi, mà viện cớ rằng phải ngồi nhẫn nại xem cho hết mấy bộ phim Hàn Quốc trên đài. Vậy mà tôi cũng tò mò xem thử. Chẳng qua là muốn biết tại sao mấy chị lại hay than vắn thở dài với số phận bị bệnh ung thư của cô đào trên phim đẹp bá chấy nhưng chết non giữa chừng, làm phim lấy đi biết bao nước mắt của mấy chị mấy dì. Mười tám hai mươi tuổi đầu mà mấy chị nói chuyện như thể đời từng trải, đôi khi thủ thỉ rù rì, nói mày còn nhỏ thì biết quái gì chuyện tình yêu trai gái. Mấy chị thường thường ngồi tụm bảy tụm ba, hết rồi thời ngồi kể mấy lượt bị ma đồng rượt ngoài giồng cát, mà bắt đầu to nhỏ chuyện tài tử giai nhân và thậm chí là tơ tưởng việc đi Mỹ đi Tây cho phỉ tấm lòng thanh xuân phơi phới. Thì ra mỗi người đều có chân trời viễn tưởng, dù đó là trần tục hay mơ tưởng hoang đường. Mấy chị tự vẽ cho mình đường chân trời hạnh phúc bằng mấy bộ phim Hàn Quốc sướt mướt bi thương. Tôi cũng có đường chân trời của riêng mình. Nó nằm bình yên ngoài ruộng mà chỉ có bầy vịt thường càm cạp tâm sự cùng tôi. Có khi đường chân trời của tôi bị che ngang mắt bằng đám nhãn lồng mọc mất trật tự trên bụi cây không tên. Tôi thường ngẩn ngơ bứt đại trái nhãn lồng chín vàng hực, nhai nhai vị chua ngọt thơm thơm, và mơ mộng về những lần sẽ được trải nghiệm vị ngọt ngào xa xỉ của cuộc trần ai. Có khi mơ là một nhành bông lau, để gió tháng mười đổ chướng thổi mình bay qua khắp muôn miền xa lạ, gieo xuống đời những mầm nảy chờ mong. Đó là khi tôi biết bắt đầu đo lường hướng gió, biết cách dò xét hướng đi của đường chân trời. Đấy là khi đám vịt nằm xểnh trên bờ đìa rỉa lông, thì tôi có dịp đứng chàng hảng đo lường trời đất theo kiểu con nít ngu ngơ của mình. Tôi căng tay, đưa bàn tay phải quay về hướng mặt trời đã mọc, mặt hướng về phương bắc phía trước và nheo mắt nghiêng đầu về cánh tay trái theo hướng tây bắc. Mấy ông già bảo hướng đó là Sài Gòn. Sài Gòn xa lắc xa lơ, chỉ nghe được trong tiềm thức dội về trong những giấc mơ chập chờn, khiến tôi có lần té lăn đùng xuống đất. Nghe mấy dì đi khám bệnh ở trên đó khoe rằng Sài Gòn lớn lắm, nhà cao mấy chục tầng, người ta phải bấm nút đi lên bằng thang máy. Mấy dì nói nơi đó người ta đi đi lại lại chen chúc như thể ngày nào cũng có hội hè lô tô ở quê mình. Và còn khẳng định chắc nịch rằng không có ai đi chăn vịt trên đó cả, nên chẳng ai có tóc khét nắng da đen sì hôi mùi bùn đất như mình cả. Cái dáng vẻ thị thành đó tôi chẳng thèm màng tới, nhưng tự nhiên trong lòng khao khát trải nghiệm một lần ngao du ở phía sau đường chân trời ảo tưởng. Chỉ là đến chơi nơi phía cuối chân trời, tận tình khám phá những điều bí ẩn đang chờ khách viễn du. Vậy là tôi khởi hành đi Sài Gòn bằng những ước mơ khi nhìn về đường chân trời thẳng tắp. Có khi nằm thẳng cẳng nhấm nháp thớ thịt ngòn ngọt của trái còng chín rụng bồm bộp xuống bờ kinh, tôi tự hỏi không biết sẽ làm gì ở chốn thành đô xa xăm, không biết mình sẽ đứng nơi nào trong thế giới phù hoa ấy. Cảm giác hồi hộp khi đứng trước những điều xa lạ, đối mặt với một thế giới ồn ào chỉ tồn tại trong sự tưởng tượng non nớt của thằng bé hay mơ màng một bận đi xa. Trong giấc mơ đó, tôi khao khát được bứt phá ra khỏi miền quê nghèo nghèo bé nhỏ, ướm bàn chân phong trần vào những chuyến xe đò sang trọng đi về nơi có muôn ngàn người tụ họp vì hành trình mưu sinh. Tôi thấy tôi hình như đang ở trước tôi, chạy chơi rong cho thỏa lòng hiếu kỳ của tuổi thơ. Những giấc mơ vượt ra ngoài ranh giới nghèo hèn dốt nát của tôi lại cho tôi thêm nhiều hy vọng vào đường chân trời xa tít tắp. Tôi biết đường chân trời của tôi vô vàn rộng lớn, hối thúc tôi khám phá những điều bí ẩn của thế giới bao la. Giấc mơ về những chuyến đi chạm đích đường chân trời bắt đầu lớn dần trong tôi. Rồi khi chạm tay vào đường chân trời ở Sài Gòn đô hội thì tôi lại phát hiện ra rằng con đường viễn tưởng ngày xưa hóa ra cũng chỉ là một nơi mình có thể tạm dừng chân. Ở tại điểm dừng chân tĩnh lặng của riêng tôi giữa xứ sở bon chen hào hoa này lại tồn tại những đường chân trời xa hơn, mà mỗi khi một mình ngồi trên tầng cao chót vót của tòa nhà Bitexco Financial Tower lại có thể thấy được. Tôi mơ ước có cơ hội chạm vào đường chân trời ở muôn phía xa hơn. Đường chân trời cao vút không có điểm khởi hành hay đích đến. Tôi khao khát được hướng mình về phía đường chân trời, chứ không chỉ chồn chân tại một điểm dừng trên đường chân trời ấy nữa. Hai mươi mấy năm trường đi qua miền gió sương, tôi cũng có thể chạm tay vào đường chân trời viễn tưởng không có điểm dừng. Có khi bay đi Trung Quốc, mình lại ngoái nhìn đường chân trời ở phương nam. Trà Vinh tôi ở về phía ấy. Có khi đi lang thang trên con phố Orchard sầm uất ở Singapore, mình cố ngẩng đầu nhìn qua những tòa cao ốc để định hướng được đường chân trời miền phương bắc xa xôi. Trà Vinh tôi cũng nằm về phía ấy. Thì ra mình vẫn có thói quen nhìn đường chân trời viễn tưởng. Có thể tôi chưa biết đường chân trời sẽ đưa tôi về đâu, nhưng tôi luôn định hình được đoạn miên trường về lại quê hương. Đường chân trời hoài vọng là tiếng vọng khắc khoải từ quê hương và tuổi thơ thanh bình mà tôi đã từng đi qua. Ở cuối đường chân trời đó là ước mơ về những lần phiêu bạt trần gian để tìm cho mình những đường chân trời mới mẻ. Bây giờ mình cũng đang mơ, một giấc mơ được quay về phía cuối đường chân trời. Nơi đó là ấp Te Te nhỏ xíu quê mùa. Muốn được một mình nằm lăn ngoài bờ ruộng ăn trái nhãn lồng, gặm trái còng say say ngòn ngọt và muốn được oai vệ cầm cây bẹo trúc lùa bầy vịt chạy băng đồng cuối vụ lúa hè thu. Có khi mệt nhoài phiêu bạt, lẻ loi đứng ngoài ban công chung cư, mình tự vẽ lên cuộc đời một đường chân trời cong vút cho bản thân. Phía bên kia chân trời là quá khứ bình yên. Tôi lại khởi hành vào giấc mơ đi về Trà Vinh một bận, ghé thăm lại miền ký ức mơ mộng của tuổi thơ. Nguyễn Hồng Chí Mình đã rước ''em'' này về nhà khá lâu, nhưng vẫn chưa có dịp nào để thưởng thức "em"một cách trọn vẹn. Thế là vừa rồi khi hay tin tác phẩm sắp được chuyển thể thành phim và công chiếu tại rạp thì mình mới tranh thủ lấy ra đọc, với hy vọng là có thể đọc sách trước khi xem phim. Cơ mà hôm nay sẽ review sách nhé, chứ phim thì đến giờ vẫn chưa xem được Lấy bối cảnh của vùng Bắc Carolina nước Mỹ trong những năm 1950 - 1970. Hiện lên ngay từ những trang viết đầu tiên không phải khung cảnh những vùng đồng quê rộng lớn thường xuất hiện trong các cuốn tiểu thuyết cùng thời. Thay vào đó, tác giả chào đón độc giả bằng bức tranh về một vùng đồng lầy đầy hoang sơ và bí ẩn. Chỉ bằng vài nét phác họa, tác giả đã vẽ nên một khung cảnh thiên nhiên tuyệt vời trong trí tưởng tượng của người đọc. Nơi rừng rậm, nơi những con sông, nơi tồn tại của những loài động thực vật đặc trưng của vùng sóng nước, tất cả tạo nên một không gian vừa mang tính hoang dã nhưng cũng vô cùng đậm chất thơ. Chính cái không gian bí ẩn của vùng đồng lầy ấy là chìa khóa quan trọng để tạo nên màu sắc bí ẩn, và u ám cho cả câu truyện. Và rồi, ngay tại nơi hoang dã này của thiên nhiên, Kya - nhân vật chính của câu truyện đã được sinh ra và lớn lên. Phải xa rời sự bảo bọc, yêu thương của những người thân ngay từ khi còn bé, cô một mình chật vật, tìm mọi cách để có thể ''sinh tồn''. Mình gọi là ''sinh tồn'', chứ không phải ''sống''. Bởi lẽ, những ngày tháng trong tuổi thơ của cô đều xoay quanh việc làm thế nào để có thể tiếp tục tồn tại. Cô đã không được hưởng những quyền lợi bé nhỏ mà một đứa trẻ xứng đáng được nhận lấy. Thay vào đó, cô còn phải chịu đối diện với việc bị bỏ rơi, hắt hủi, và bị người đời xa lánh. Chính những năm tháng của sự cô đơn ấy đã tạo nên một Kya vô cùng mạnh mẽ, tự lập nhưng sâu thẳm bên trong, cô vẫn là một thiếu nữ ngây ngô, trong sáng với khát khao về một tình yêu, một gia đình hạnh phúc và hơn hết là sự chấp nhận từ xã hội. Thế nhưng, nếu tác phẩm chỉ dừng lại ở việc kể về cuộc đời của một cô gái vượt qua mọi nghịch cảnh để rồi tìm thấy tình yêu và hạnh phúc thì có lẽ bấy nhiêu đó thôi chưa đủ để khiến Xa ngoài kia nơi loài tôm hát trở thành một hiện tượng và nhiều tuần liền lọt vào danh sách best-seller của New York Times. Không dừng lại ở một cuốn tiểu thuyết về cuộc sống, tình yêu, tác phẩm còn có sự xuất hiện của những tình tiết trinh thám để gieo rắt cho mạch truyện những phút giây hồi hộp, hấp dẫn. Rắc rối của Kya không chỉ đơn giản đơn giản là việc bị vướng vào ''tam giác tình yêu'' mà cao trào xuất hiện khi bản thân cô bị liên quan đến một vụ án mạng. Và rồi, những uẩn khúc, bí ẩn cũng từ đó được dấy lên để đòi lời giải đáp. Chính cách hòa quyện độc đáo của nhiều yếu tố trong một tác phẩm như thế đã khiến ngòi bút của tác giả biến chuyển vô cùng đa dạng. Không khó để bắt gặp những câu văn nhẹ nhàng, bay bổng về thiên nhiên, không ít những từ ngữ ngọt ngào để tô vẽ nên câu truyện tình lãng mạn và chắc chắn không thể không nhắc đến sự bí ẩn trong lời viết khi kể về các tình tiết xoay quanh vụ án. Chính những yếu tố đa dạng này đã đem đến cho người đọc nhiều cung bậc cảm xúc khác nhau khi thưởng thức quyển sách. Một điều mình rất thích ở tác phẩm đó chính là quyển sách còn mang đến nhiều kiến thức và thông tin thú vị về các loài sinh vật trong tự nhiên. Bởi lẽ, tác giả của cuốn sách - Delia Owens, một nhà động vật học nổi tiếng. Bà có vốn hiểu biết rất sâu rộng về lĩnh vực này. Vậy nên bà đã có những mô tả về các đặc tính của động vật như là về việc đi kiếm ăn, hay sự tương tác giữa con mẹ và con con thậm chí là về các tập tính giao phối của một số loài động vật. Có lẽ nếu không đọc tác phẩm mình có thể không biết được việc một con bọ ngựa cái có thể nhai ngấu nghiến đầu của bạn tình khi đang giao phối hay việc một cô nàng đom đóm có thể vờ ra tín hiệu để dẫn dụ con đực và rồi cắn phập, ăn thịt một cách ngon lành. Tất cả tình tiết trên tưởng chừng như không liên quan nhưng lại được tác giả sử dụng khéo léo để trở thành những hình ảnh ẩn dụ tuyệt vời cho câu chuyện. Thêm vào đó, tác phẩm còn là một bức tranh hiện thực đầy sống động miêu tả về nhiều vấn nạn xã hội, từ phân biệt chủng tộc, giàu nghèo, tính nam độc hại hay việc phê phán những hành động ''gây hấn'' của con người dành cho thiên nhiên. Tác giải dường như đã tận dụng hết mọi chi tiết, nhân vật để có thể nói lên những thực trạng tối màu ấy ở nước Mỹ. Hầu như xuyên suốt tác phẩm, Delia Owens đã lựa chọn lối viết theo kiểu đan xen giữa quá khứ và hiện tại. Phương pháp này không quá mới lạ, nhưng đây chắc chắn là một trong những lối kể phù hợp nhất với tác phẩm. Sự đan xen giữa hiện tại và quá khứ là cách để tạo cho người đọc cảm giác không hề nhàm chán khi theo dõi câu truyện. Ngoài ra vì tác phẩm có chứa có yếu tố trinh thám, nên lối viết này càng có thể kích thích thêm trí tò mò, muốn khám phá ở độc giả Tuy nhiên, có một điểm mình không thích ở tác phẩm này. Đó là mình nhận thấy tác giả dường như quá thương nhân vật Kya. Theo mình suy đoán thì nguyên nhân có lẽ vì một phần cả 2 đều là nữ, và rồi mình có tìm hiểu thêm thì tác giả lựa chọn xây dựng nhân vật Kya dựa trên những chi tiết khá giống với các sự kiện trong cuộc đời của bà. Và rồi mình tự hỏi liệu đó có phải là lý do mà bà thương Kya quá nhiều hay không, mình thấy có nhiều sự ưu ái đặc biệt dành cho Kya, điều đó thể hiện rõ rệt ở ngay cái kết của câu truyện. Mình đọc vài ý kiến thì thấy nhiều người khá thích cái kết nhưng mình lại không thấy thỏa mãn cho lắm, mình tự hỏi liệu tác giả lựa chọn một kết cục như thế có phải vì đang quá mến nhân vật hay nói cách khác có phải bà đang thương cho chính cuộc đời của bà? Có thể cái kết chính là một điều gì đó bà thật sự mong muốn có được trong hiện thực nhưng vẫn chưa thể đạt được, và rồi bà dành điều đặc biệt đó cho dù sao, đó có thể không phải cái kết mình thấy phù hợp với logic của mạch truyện nhưng lại là một cái kết xứng đáng với 1 nhân vật như Kya. Mình sẽ không nói sâu quá về cái kết thế nào đâu ^^ nếu bạn chưa đọc thì hãy đọc thử ngay để tự tìm hiểu nhé. Bật mí thêm là nếu đọc xong thì hãy thử khám phá về cuộc đời của tác giả, bạn sẽ tìm thấy những điểm giao nhau thú vị giữa bà và Kya đấy. Cuối cùng, bàn một chút về tên tác phẩm ''Xa ngoài kia nơi loài tôm hát'', ban đầu mình cũng chả hiểu gì lắm về tiêu đề. Sau khi đọc xong tác phẩm rồi thì mình nhận ra là chả có con tôm nào hát trong tác phẩm cả, và thực tế thì tôm cũng chả biết hát. Nhưng về sau khi tìm hiểu, mình mới biết rằng đây là một câu nói mà mẹ của tác giả thường nói với bà, và rồi bà lại để cho mẹ của Kya cũng nói với Kya như thế. Theo mình hiểu ý của câu này là mẹ của Kya đã khuyên cô nên khám phá sâu vào thiên nhiên, cụ thể hãy tiến sâu vào nơi đồng lầy hoang dã, hãy đắm mình và ngập tràn trong không gian riêng tư ấy, và rồi cô sẽ có thể tìm thấy và chạm đến cái nội tâm sâu thẳm chính mình, cô sẽ dám bộc bạch những bí mật thầm kín cô không thể chia sẻ với ai ngoài. Để rồi đồng lầy hoang dã ấy sẽ chôn lấy những bí mật của cô một cách vĩnh viễn. Cảm ơn mọi người đã đọc ^^. “Xa Ngoài Kia Nơi Loài Tôm Hát” thành công khắc họa vẻ đẹp của một khung cảnh thiên nhiên đầy khắc nghiệt nhưng cũng vô cùng long lanh. Nội dung bài review có tiết lộ một số tình tiết trong phim “Xa Ngoài Kia Nơi Loài Tôm Hát”Được đầu tư kinh phí khoảng 24 triệu đô la, bộ phim “Xa Ngoài Kia Nơi Loài Tôm Hát” được chuyển thể từ bộ tiểu thuyết ăn khách cùng tên đã chính thức ra rạp và mang về cho nhà sản xuất tới 106 triệu đô la. Cùng tìm hiểu về bộ phim đang thu hút được nhiều khán giả mua vé. Kya – Nhân vật chính tự chống chọi với cuộc đời từ khi còn tấm béDựa theo cuốn tiểu thuyết cùng tên bán chạy năm 2018 thuộc thể loại ly kì, bí ẩn của nhà văn Delia Owens, bộ phim được thực hiện bởi bộ đôi nhà sản xuất Reese Witherspoon và đạo diễn Olivia Newman, kể về hành trình 20 năm trưởng thành nghiệt ngã của cô gái Kya Clark Daisy Edgar-Jones tách biệt khỏi cộng đồng và một mình sinh tồn giữa khu đồng lầy phía bắc Carolina, nước Mỹ những năm 1960.“Xa Ngoài Kia Nơi Loài Tôm Hát” bắt đầu từ những phân cảnh Kya lúc bé Jojo Regina với đôi mắt ngây thơ, to tròn, long lanh hai hàng nước mắt khi bị ông bố Garret Dillahunt cho ăn một cú bạt tai đau điếng. Tưởng như những thước phim sau, ta có thể thấy cô bé Kya được quan tâm, chăm sóc hơn nhưng tất cả chỉ mới là màn dạo đầu cho một tuổi thơ bi kịch, nhiều nước IMDbMối tình đầu trong sáng với Tate Taylor John Smith như chiếc chìa khoá mở ra một chân trời mới, anh dạy cô đọc, viết và trở thành chỗ dựa tinh thần cho cô gái đã tự mình sinh tồn từ khi còn tấm bé. Kya trao anh thứ tình cảm thuần khiết và chân thành nhất, để đến ngày anh ra đi, cả thế giới dường như lại bỏ rơi cô, “Cô gái đồng lầy” lại hoàn toàn cô độc giữa đồng và Tate trên màn ảnh. Ảnh Sony PicturesCuộc gặp gỡ với Chase Harris Dickinson , chàng trai vàng của thị trấn với vẻ ngoài điển trai và cuộc sống hào nhoáng là cọng rơm kéo Kya ra khỏi nỗi cô đơn tột cùng. Chase thao túng và ép buộc sự ngây thơ của Kya, nhưng cô nghĩ “Ít ra mình đã không còn cô đơn”. Cô tin tưởng và dần chấp nhận Chase bước vào cuộc sống của, nhưng cũng sẵn sàng phản kháng để bảo vệ phẩm giá của bối cảnh tuyệt đẹp được quay tại công viên Bang Fairview – Riverside Madisonville rộng 400 ngàn mét vuông bên bờ sông Tchefuncte, với những cây sồi trăm năm tuổi, khu vực đồng lầy, đầm lầy và đầm phá, hệt như những miêu tả về ngôi nhà của Kya trong bé tội nghiệp năm nào nay đã lớn khôn và tỏ ra rất bản lĩnh giữa thiên nhiên đầy khắc nghiệt. Ảnh IMDbNhững góc máy quay cận cảnh vào đôi chân trần lấm lem bùn đất, vào mái tóc râu ngô xơ xác và những bộ quần áo cũ mèm của cô gái Kya lúc nhỏ khiến người đọc không khỏi cảm thương cho một em bé còn quá nhỏ mà chịu đủ sự thiếu thốn không chỉ vật chất mà còn rộng hơn là tình cảnh Kya lúc nhỏ đi bắt trai, mò trai khi trời còn chưa sáng để đổi lấy một bao yến mạch bé xíu và một ít xăng, một cây nến nhằm duy trì sự sống vốn dĩ không có gì chắc chắn của mình càng làm nổi bật lên hình ảnh tuyệt đẹp của khu đồng lầy giữa đêm lấp lánh ánh đom đóm, lung linh như chính nguyên tác miêu nhà gỗ đơn sơ trong truyện khi lên phim cũng có một vẻ đẹp của nơi đồng quê giản dị với cửa gỗ sơn xanh vụng về, chiếc giường kê tạm ngay cạnh cửa sổ. Những phân cảnh nhân vật chính thức dậy, nhìn ra cửa sổ là thấy một vườn cây xanh mát thật không khác gì một khu nghỉ dưỡng theo kiểu thuần thiên điểm đáng tiếc của “Xa Ngoài Kia Nơi Loài Tôm Hát”Tuy sở hữu cốt truyện kịch tính và plot twist hấp dẫn, phiên bản điện ảnh chứa đựng một số tình tiết thừa thãi khiến mạch phim trở nên lê thê và khó hiểu. Tuyến tình cảm của Kya với hai người đàn ông dường như là trung tâm trong suốt hai tiếng của bộ phim, khán giả khó lòng chiêm ngưỡng trọn vẹn vẻ đẹp hoang dại cũng như thơ mộng của vùng đồng lầy. Bên cạnh đó, quá trình trưởng thành tàn khốc, đau thương của “Cô gái đồng lầy” phần nào mờ nhạt và bị lấn át bởi những yếu tố lãng vật Kya Clark trên phim được xây dựng hơi lệch nguyên tác khi không tái hiện hoàn toàn hình ảnh một cô gái gai góc, sống bản năng, đơn độc giữa những hiểm nguy nơi đồng cảnh tình cảm chiếm nhiều thời lượng phim khiến cho mạch phim bị kéo dài và chưa thật sự có đất diễn cho những cảnh sinh tồn của Kya. Ảnh IMDbDù kịch bản vẫn còn lỗ hổng cũng như thiếu đi sự quyến rũ so với nguyên tác của Delia Owens, “Xa ngoài kia nơi loài tôm hát” vẫn là một bộ phim chuyển thể đáng xem đối với những người yêu thích thể loại ly kỳ, bí ẩn. Bộ phim cũng để lại nhiều suy ngẫm về sự chiến đấu âm ỉ nhưng mạnh mẽ của nữ quyền trong một xã hội đầy rẫy sự nam tính độc hại, định kiến và áp cạnh đó, phải kể đến đóng góp không nhỏ của Daisy Edgar-Jones, nữ diễn viên được đề cử Quả cầu vàng, khi nhập vai “Cô gái đồng lầy” trong phim. Nữ diễn viên lột tả tinh tế từng rung động đầy bản năng của Kya cho đến những khoảnh khắc rụt rè hay ngờ vực của cô gái, thành công lôi cuốn những khán giả khó tính nhất. Sau vai diễn Marianne Sheridan ấn tượng trong “Normal People”, vai diễn Kya Clark có thể coi là dấu ấn quan trọng tiếp theo trong sự nghiệp của Daisy. _________Tạp chí Phái mạnh ELLE ManBài Hà Chuu Cùng con nghe "giấc mơ trưa", cha như gặp lại mình trong những ngày nắng đẹp của thuở ấu thơ xa xôi. Khi cha vẫn cùng những đứa trẻ trong làng áo cộc chân trần, tóc khét mùi nắng đứng nhìn theo những đám mây trôi trên đồng bằng, nhìn về phía chân trời, xa hơn làng mạc, xa hơn ruộng lúa đồng ngô, nơi con sông làng mình uốn dòng chảy tới... "Đó là chân trời hay mưa cuối trời..." Lên năm tuổi, lần đầu tiên được đi xa, cha đòi ngồi cạnh bác tài, ngay trên ổ máy. Im lặng suốt dọc đường đi, để nghe gió lùa tóc đến cứng đơ, mùi dầu máy khét lẹt, cơ thể gầy nhỏ rung lên vì cỗ máy già nua ngay dưới thân mình, ngất ngây trong cái cảm giác cây cối, làng xóm, cánh đồng, dòng sông đang trôi vùn vụt về phía sau, mở lối cho cha đến với cuộc gặp gỡ cha vẫn hằng mơ thấy_ gặp gỡ với chân trời... Để khi đến được nơi cha tưởng là chân trời, lại ngỡ ngàng trước một chân trời khác. Ông nội con ngồi cạnh cha đã phải bật cười khi cha cất lời đầu tiên trong suốt chuyến đi chỉ để nói về phát hiện của mình. Ông nội nói"Không có đường chân trời đâu, con trai! Đó chỉ là giới hạn mà mắt con có thể nhìn." Đó là điều cha học được từ ông nội con, chân trời chỉ là giới hạn tầm mắt mà ta nhìn. Và đi gần nửa đời người, cha nhận ra điều ông nội nói sâu xa hơn thế. Vượt qua những giới hạn, những vật cản mà thế giới bên ngoài đặt trên đường đi của chúng ta, chúng ta phải đối mặt với giới hạn cuối cùng_chính mình. Con có đủ can đảm để vượt qua tầm mắt mình, vượt qua thời đại của mình, để đẩy khả năng, tầm hiểu biết, sức nghĩ của mình đến một tầm mức mới, để là người đầu tiên đặt một giới hạn mới cho đường chân trời? Đang đến rồi, một thời kỳ mới mẻ mà những gì cản trở con người hành động và suy nghĩ sẽ lần lượt được gỡ bỏ. Đang rộng mở vô cùng một không gian để sống, làm việc và cống hiến hết mình, không đường biên giới nào có thể ngăn bước chân con thu nạp tri thức và áp dụng tri thức, không ai có thể giới hạn con ngoài chính khả năng của con, hoài bão của con... Vậy hãy không ngừng tự đẩy lùi giới hạn khả năng của chính mình. Vào thời của cha, một cậu bé đứng trước cửa nhà mình, nhìn về xa xôi tự hỏi"Đó là chân trời hay mưa cuối trời?" là điều chẳng lạ. Nhưng hẳn nó sẽ là điều kỳ lạ khi vào thời của con, thời của những con người đẩy lùi đường chân trời. __sưu tầm__byebye Tiểu thuyết "Xa ngoài kia nơi loài tôm hát" Trương Hoàng Uyên Phương dịch của Owens, ngay từ lúc ra đời đã trở thành hiện tượng xuất bản ở cuốn tiểu thuyết đầu tay này, Delia Owens đã kết hợp kinh nghiệm của người già và sự nhiệt thành tuổi trẻ vào một tác phẩm được dệt khéo léo, kể chuyện đời của cô bé Catherine Danielle Clark biệt danh "Kya" gắn mình với "đồng lầy" ngay từ đầu, dịch giả đã lưu ý 2 khái niệm "đồng lầy" - marsh và "đầm lầy" - swamp trong tiếng Anh để độc giả phân định rõ.Bìa tiểu thuyết “Xa ngoài kia nơi loài tôm hát”Trong đồng lầy đó, cô bé sống một tuổi thơ bất hạnh, một gia đình tan vỡ, mẹ bỏ đi, để lại những anh chị em của Kya sống cùng người cha nghiện rượu và bạo thể nói, hành trình trưởng thành của Kya là những cuộc chia lìa của người thân, hết mẹ rồi lần lượt là anh chị ruột ra đi Missy, Murph, Mandy và cuối cùng là Jodie. Kya trở thành đứa trẻ đồng lầy duy nhất, sau này trở thành "cô gái đồng lầy" như cách người dân sống trong thị trấn Vũng Barkley gọi trở thành một phần của đồng lầy, hòa mình cùng các sinh vật, cỏ cây của đồng lầy. Tác giả Delia Owens đã xây dựng một Tarzan hay Mowgli phiên bản nữ của thời hiện đại, sinh trưởng hoang dại giữa thiên nhiên, cộng sinh với chúng, nương nhờ vào chúng. Không ai biết rõ về đồng lầy hơn Kya, không ai yêu đồng lầy hơn Kya và có lẽ cũng không sinh vật nào ngoài đồng lầy thấu hiểu lầy trong chuyện như một đại diện cho thứ minh triết thiên nhiên cổ sơ, diệu kỳ, bí ẩn trong chính sự bình thường của nó. Nằm ở Bắc Carolina, đồng lầy ở đây có thể coi là nguồn cảm hứng lớn để nhà văn Owens viết nên câu chuyện của thuyết "Xa ngoài kia nơi loài tôm hát" được hợp thành bởi những mảnh ghép đan xen nhau trải dài trong 20 năm, được kể bằng một văn phong chậm rãi và chắc chắn. Song hành cùng quá trình từ cô bé trở thành thiếu nữ của Kya là một vụ án khuấy đảo không gian yên bình của những cư dân một thị trấn tỉnh biết chữ, xa lạ với những chuẩn mực, phép tắc của xã hội hiện đại, Kya học từ đồng lầy, để những con nước, ngọn triều và các sinh vật đồng lầy dạy mình sống. Sự hiểu biết về đồng lầy của Kya đến một ngày đã giúp cô trong tương lai trở thành nhà sinh vật những mô-típ thường xuất hiện trong văn chương, ngày nọ có một chàng trai từ thị trấn vào đồng lầy, dạy cô đọc và về tình yêu. Tình yêu tước đi sự ngây thơ của "cô gái đồng lầy" để rồi sau đó là đau đớn, chờ đợi, bội phản và đỉnh điểm là một vụ án thân tác giả cũng có nét tương đồng với Kya về tuổi tác và có lẽ điều này lý giải phần nào giọng nói chân thực của Delia Owens dùng để khắc họa những thay đổi tế vi trong tâm lý nhân vật chính. Bằng thứ văn chương trữ tình, nhà văn đã tái dựng lên một thế giới thiên nhiên phong phú, với những con người dù tốt hay xấu đều gần như tồn tại cô lẻ trong thế giới lầy như một địa đàng mà con người thất lạc. Và ở đó, Kya trong cái lán dựng lên giữa đồng lầy cạnh bờ biển Bắc Carolina như nàng Eva cô đơn một ngày chạm vào trái cấm tình yêu và bị đày đọa trong nỗi khổ đau bất tận của con chương của Delia Owens ngay cả những thời khắc tối tăm nhất vẫn được bọc bằng thứ ngôn ngữ đẫm chất thơ. Thứ văn chương đưa độc giả vào trải nghiệm song hành cùng lúc chứng kiến cái đẹp của thiên nhiên và nỗi đau khổ của con người đã mất đi sự ngây thơ của tất cả, dường như Delia Owens muốn nói điều gì còn ẩn giấu đằng sau câu chuyện về trưởng thành, tình yêu hay một vụ án mạng mà độc giả thật ra cũng chẳng mấy chờ đợi để xem ai là hung thủ. Chỉ có đồng lầy vẫn tĩnh lặng và thấu suốt chứng kiến tất cả những định kiến của con người, những hệ lụy, những thứ làm thế giới trở nên xa cách. Delia Owens sinh năm 1949. Bà đã dành nhiều năm sống và làm việc cùng chồng ở châu Phi. Điều này giúp bà có nhiều công trình nghiên cứu, các bài báo về hệ sinh thái cũng như động vật hoang dã ở châu lục thuyết đầu tay của Delia Owens - "Xa ngoài kia nơi loài tôm hát" tên gốc "Where the Crawdads Sing" - xuất bản lần đầu năm 2018, lập tức trở thành hiện tượng xuất bản với số lượng bán ra trên toàn thế giới lên tới 6 triệu bản chỉ sau một năm. Trong 58 tuần, "Xa ngoài kia nơi loài tôm hát" nằm trong danh sách bán chạy của The New York Times. Từ hiện tượng văn chương toàn cầu đến bản chuyển thể ăn kháchNăm 2018, Where the Crawdads Sing Xa Ngoài Kia Nơi Loài Tôm Hát - cuốn tiểu thuyết đầu tay của nữ tác giả gần 70 tuổi Delia Owens trở thành hiện tượng xuất bản, nhiều tuần liền lọt vào danh sách best-seller của New York Times. Nữ diễn viên đoạt Oscar Reese Witherspoon đã mua bản quyền để chuyển thể thành bộ phim cùng Ngoài Kia Loài Tôm Hát hội đủ mọi yếu tố của một cuốn tiểu thuyết ăn khách. Chỉ sau 4 năm, tiểu thuyết đầu tay của Delia Owens đã bán được 17 triệu bản trên toàn thế giới với hàng chục ngôn ngữ khác nhau, trở thành một trong những cuốn sách bán chạy nhất mọi thời đại. Ở Việt Nam, bản dịch của NXB Trẻ ra mắt năm 2020 và đến nay cũng đã tái bản tới lần thứ 5, cho thấy sức hút của cuốn tiểu thuyết lãng mạn và bí ẩn này. Nguồn Lê Hồng LâmLấy bối cảnh ở Bắc Carolina giữa thế kỷ 20, cuốn tiểu thuyết kể về cô gái đồng lầy Kya Clark, người bị gia đình bỏ rơi khi còn nhỏ và tự sinh tồn một mình giữa thế giới tự nhiên hoang dã. Đồng lầy và đầm lầy trở thành người mẹ chở che và bảo bọc Kya. Đến tuổi trưởng thành, Kya cuốn vào tình cảm với hai chàng thanh niên mới lớn, rồi cuối cùng bị người dân thị trấn buộc tội giết Chase Andrews, thi thể trong đầm lầy được tiết lộ ngay ở đầu tác Kya có liên quan đến vụ án mạng bí ẩn này? Hay cô chỉ là nạn nhân của sự phân biệt giai cấp? Cuốn tiểu thuyết dần dần bóc tách từng lớp sương mù bí ẩn và để lại một cái kết khiến độc giả choáng váng…Đọc cuốn tiểu thuyết này, tôi gặp lại những trải nghiệm đọc như hồi đọc Châu Phi Nghìn Trùng của nữ tác giả Isak Dinesen, đặc biệt là những trang viết tụng ca thiên nhiên đầy tráng lệ mà phải thực sự trải nghiệm và sống giữa thiên nhiên hoang dã, tách biệt hoàn toàn với thế giới văn minh loài người nhiều năm trời, họ mới viết được như Xa Ngoài Kia Nơi Loài Tôm Hát còn nói về một vụ án mạng và một phiên tòa xử án, nơi tác giả phơi bày một hiện trạng "thâm căn cố đế" trong xã hội Mỹ nạn phân biệt chủng tộc, phân biệt giai cấp. Thế nên, ở nửa sau, khi đọc đến phiên tòa xử án cô gái đồng lầy, tôi nghĩ ngay đến cuốn tiểu thuyết kinh điển To Kill A Mocking Bird Giết con chim nhại của Harper câu chuyện tình lãng mạn cỡ The Notebook, một vụ xử án để phơi bày công lý và bộ mặt thật của xã hội Mỹ kiểu To Kill a Mockingbird và một cú "plot twist" điếng người tầm cỡ Agatha Christie - hỏi sao Xa Ngoài Kia Nơi Loài Tôm Hát ngay lập tức trở thành hiện tượng văn chương và bán được hơn 17 triệu bản chỉ sau 4 năm?Bản chuyển thể điện ảnh cùng tên vừa ra mắt vào mùa Hè năm nay và nhanh chóng trở thành hiện tượng phòng vé dành cho phim kinh phí trung bình, đạt doanh thu 116 triệu USD trong khi kinh phí sản xuất chỉ 24 triệu USD. Delia Owens ngoài cùng bên phải cùng hai diễn viên chính và nhà sản xuất của bản chuyển thể. Nguồn Getty ImagesDù thành công tại phòng vé và được yêu thích vì khá trung thành với tiểu thuyết, bộ phim bị giới phê bình chỉ trích vì dường như mới chỉ dừng ở phần “xác” của câu chuyện, thiếu hẳn phần hồn với những biểu tượng và ẩn dụ sâu sắc – những chất liệu quan trọng làm nên thành công của cuốn tiểu đổi cấu trúc song hành giữa quá khứ và hiện tại như trong tiểu thuyết, bản chuyển thể điện ảnh mở đầu bằng cái chết trong đầm lầy của Chase Andrews, Kya Clark bị tình nghi là thủ phạm và đang ngồi tù. Cuộc đời của cô gái đồng lầy và những tình tiết bí ẩn được hé lộ qua những đoạn “flashback” hồi tưởng. Cấu trúc này phần nào đánh mất tính thi vị của cuốn tiểu thuyết qua mạch tự sự của cô gái đồng lầy khiến độc giả đắm chìm vào thế giới nội tâm của cả đoạn kết gây sốc, tiết lộ sự thật về vụ án mạng - cũng được kể một cách khéo léo và tinh tế hơn trong tiểu thuyết, được bóc tách dần dần qua những manh mối đã được gài cắm từ đầu nhưng độc giả rất khó để đoán được. Có lẽ đây là lý do bản chuyển thể điện ảnh bị giới phê bình chỉ trích và đánh giá khá tiêu án mạng bí ẩn liên quan đến tác giả tiểu thuyếtMột cuốn tiểu thuyết đầu tay trở thành hiện tượng xuất bản toàn cầu, một bộ phim chuyển thể ăn khách – như vậy vẫn chưa đủ để nói về “case study” văn chương kỳ lạ này, nếu bạn chưa biết về cuộc đời của nữ tác giả Delia Owens và vụ án mạng bí ẩn mà bà có liên đới trong suốt gần 3 thập niên khi trở thành tác giả ăn khách hàng đầu thế giới, Delia Owens là một nhà sinh vật học dành cả cuộc đời của mình để bảo vệ động vật hoang dã. Delia và Mark Owens đã nổi tiếng trong giới nghiên cứu từ nhiều thập niên trước với cuốn hồi ký Cry of Kalahari kể về thời gian họ là những nhà bảo tồn sư tử ở sách tiếp theo của họ, The Eye of the Elephant, kể về cuộc chiến chống lại những kẻ săn trộm voi ở công viên Quốc gia Zambia. Tác phẩm đã thu hút những nhà làm phim tài liệu của hãng ABC vào cuộc để ghi lại hành trình đơn độc và nguy hiểm của họ ở châu Phi. Delia Owens và chồng cũ. Nguồn Getty ImagesVà cũng từ đây, họ bị cho là liên đới đến một vụ giết người bí ẩn đang bị chôn vùi hàng thập kỷ ở Zambia. Khi cuốn tiểu thuyết đầu tay của bà và tác phẩm chuyển thể trở nên nổi tiếng, chính quyền Zambia đã ra lệnh truy nã Delia Owens, chồng cũ của bà và con trai riêng của ông để thẩm vấn về vụ án mạng này đã bị chôn vùi gần 3 thập bộ phim tài liệu của ABC phát sóng năm 1996, có một đoạn video quay lại cái chết của một người đàn ông bị tình nghi là kẻ săn trộm. Anh ta bị truy đuổi và sau đó bị bắn bốn phát theo kiểu hành quyết. Xác của anh bị bỏ lại công viên để động vật hoang dã ăn thịt. Chi tiết về những gì xảy ra không rõ ràng và hãng ABC của Mỹ đồng ý làm mờ danh tính của những người liên năm sau khi đoạn video gây sốc được phát sóng, vụ án mạng bí ẩn này đang bị đào bới lại và các quan chức Zambia nói rằng đã đến lúc Delia Owens và gia đình của bà phải quay trở lại đất nước của họ để trả lời thẩm vấn của cảnh bài báo dài trên tờ The Atlantic cho biết một công tố viên của Zambia tên là Siyuni nói rằng vụ việc này khá nghiêm trọng vì nó liên quan đến các vấn đề rộng lớn hơn liên quan đến chủng tộc và chính trị. Bà cũng cho biết cuộc điều tra đã bị cản trở do hiệp ước dẫn độ giữa Zambia và Hoa Kỳ đã hết hiệu lực, cũng như kênh ABC từ chối hợp tác trong cuộc điều trùng hợp kỳ lạ giữa tiểu thuyết và cuộc đời tác giảThành công vang dội của Xa Ngoài Kia Loài Tôm Hát có thể phân tích dưới nhiều góc độ. Thứ nhất, cuốn tiểu thuyết có chất liệu hấp dẫn khán giả đại chúng, mở đầu bằng một vụ án mạng gây sốc và kết thúc với một cú “plot twist” đảo toàn bộ bí ẩn được cài cắm khéo léo trong suốt tác phẩm. Đó có lẽ là chất li kỳ mang hơi hướng “Agatha Christie” đã đề cập ở đầu rõ ràng, cuốn tiểu thuyết này không chỉ dừng lại ở một tác phẩm đậm chất “pop” để chiều lòng khán giả. Cách Delia Owens viết những trang văn tráng lệ về thế giới hoang dã, về tập tính của sinh vật và quy luật sinh tồn của chúng ở vùng đồng lầy ngập nước gợi nhớ đến dòng văn chương sinh thái mà Châu Phi Nghìn Trùng Isak Dinesen là đại diện tiêu biểu. Không gian hoang dã là một trong những điểm nhấn của tác phẩm. Nguồn iMDBVụ xử án trong một phiên tòa đầy rẫy định kiến và sự kỳ thị đối với những kẻ thấp cổ bé họng, nghèo túng, đơn độc cũng gợi nhớ đến tác phẩm Giết con chim nhại của Harpee cùng, và có lẽ quan trọng nhất, là những trùng hợp đáng ngạc nhiên giữa vụ án mạng ở đời thật diễn ra tại châu Phi mà tác giả Delia Owens có liên đới và vụ án mạng trong tiểu đời của nhân vật chính Kya Clark có nhiều điểm khá tương đồng với cuộc đời của tác giả Delia Owens. Họ đều là hai nhà sinh vật học thích cô độc, sống giữa tự nhiên hoang dã và đều bị tình nghi liên quan đến một vụ án vụ án ở Zambia, “nạn nhân” là một kẻ săn trộm voi bị bắn chết. Trong tiểu thuyết, Chase Andrews cũng được ngầm hiểu là một “kẻ đi săn” bị chết bí ẩn ngay từ đầu. Cả hai vụ án đều không tìm ra thủ phạm giết người và sau đó “chìm xuồng” vì thiếu manh tiểu thuyết, “thủ phạm” chỉ được tiết lộ trong vài trang cuối cùng. Ở ngoài đời thực, Delia Owens bị cảnh sát Zambia tình nghi có liên đới đến vụ án mạng và chính quyền nước này đòi dẫn độ bà cùng chồng cũ và con trai riêng của bà sang nước này để thẩm Owens một mực phủ nhận liên quan đến vụ án mạng xảy ra ở Zambia. Còn trong tác phẩm, có khá nhiều chi tiết cho thấy bà đứng về phía kẻ tình nghi giết người, nhất là khi họ buộc phải thực hiện nó với một động cơ chính đáng hoặc tự trong Xa Ngoài Kia Nơi Loài Tôm Hát và trong bộ phim cùng tên, có một câu thoại khiến tôi vẫn rùng mình khi nhớ lại“Đôi khi để bảo vệ những con vật vô tội bị săn bắn, ta phải loại trừ kẻ đi săn”Hay một đoạn khác trong tiểu thuyết, nói về tập tính sinh tồn của loài đom đóm“Một cô đom đóm đã thay đổi mật mã. Ban đầu, cô nàng nháy đúng chuỗi tích te, thu hút một anh bạn cùng loài, và cả hai giao phối. Rồi cô nàng nháy một tín hiệu khác, và một con đực khác loài bay lại. Đọc thông điệp của cô đom đóm, con đực thứ hai tin rằng nó đã tìm thấy một con cái đồng loại sẵn sàng kết đôi nên lượn lờ phía trên để giao phối với cô nàng. Nhưng bất ngờ cô đom đóm vọt lên, cắn phập vào nó rồi ăn thịt, nhai hết cả sáu cái chân và hai cặp cô nàng đom đóm đã có một người bạn tình và một bữa ăn, chỉ bằng cách thay đổi tín biết ở đây không có chỗ cho sự phán xét. Không có cái ác, chỉ là sự sống đập tiếp nhịp điệu của nó, bất kể một vài “người chơi” phải chịu tổn hại. Sinh học coi đúng và sai là cùng một màu sắc dưới ánh sáng khác nhau.”Có lẽ những bí ẩn tựa sương khói và chấp chới giữa các lằn ranh của đạo đức, công lý hay một số điểm tương đồng hoặc trùng hợp ngẫu nhiên giữa nhân vật chính và tác giả của cuốn tiểu thuyết khiến độc giả càng thêm tò mò và biến hiện tượng văn chương này trở thành có một không hai!

ở phía xa xa nơi chân trời kia